This is page 600 of An Icelandic-English Dictionary by Cleasby/Vigfusson (1874)

This online edition was created by the Germanic Lexicon Project.

Click here to go to the main page about Cleasby/Vigfusson. (You can download the entire dictionary from that page.)
Click here to volunteer to correct a page of this dictionary.
Click here to search the dictionary.

This page was generated on 16 Dec 2017. The individual pages are regenerated once a week to reflect the previous week's worth of corrections, which are performed and uploaded by volunteers.

The copyright on this dictionary is expired. You are welcome to copy the data below, post it on other web sites, create derived works, or use the data in any other way you please. As a courtesy, please credit the Germanic Lexicon Project.

600 STUNDAREL -- STYÐJA.

K. þ. K. 33 new Ed.; á þessi stundu, Eg. 424; fyrir stundar sakir, in

respect of time, Gbl. 31; but urn stundar sakir, but for a while; dvelja

af stundir, to kill (be time, Band. 23 new Ed.; hann gáði eigi stundanna,

Ems. v. 195: savings, opt verðr lítil stand at scinum, Líkn.; lítil er

Hðandi stund, brief is the fleeting hour, Hkr. i. 154; hvat bíðr sinnar

stundar, Grett. 168 new Ed.: allit., staðr ok stund, pl ac e and time. 2.

adverbial phrases; af stundu, ere long, soon, íb. 12; fundusk þeir af

stundu, Sighvat; munu þeir margir hans uvinir af stundu, er..., Ld.

146, Ems. vii. 159, xi. 357; af annarri stundu, ' the next while, ' ere long,

Band. 27 new Ed.; fyrir stundu, a while ago, Oik.; urn stund, for a

while, Eb. i. 170, Ísl. ii. 260; nú um stund, now for a while, Grág. i.

317: stundum (dat.), [cp. A. S. stundum] , at times, sometimes, Ld. 256,

Ems. i. 14; optliga allar saman en stundum (b;* t now and then) sér hverir,

53; stundum ... stundum, sometimes ... sometimes, Sks. 96; gaus upp

eldrinn stundum en stundum sloknaði, alternately, Nj. 204. 3. in a

local sense, a certain little distance, a little way, a bit; hann stóð stund

frá dyrunum, Bs. i. 660; hann hafði tjaldat upp frá stund þá; stund þá,

a bit, Ems. xi. 85; jarðhús-munna er stund þá var brott frá bæaum, Fær.

169; þar í brekkunni stund frá þeim, Rd. 316; stund er til stokksins

önnur til steinsins, Hbl., cp. Germ, stunde. 4. gen. stundar, stundar

hríð, a good while, Hkr. i. 150: very, quite, with an adjective, stundar

fast, Grett. 84 new Ed.; stundar-hart, Ems. iv. 153; stundar hátt, vi. 303,

Eg. 408; stundar mikill, Jjorf. Karl. 426; ox stundar mikil, Fbr. 12;

stundar heilráðr, Eb. 54. II. an hour, adding 'dags' (cp. Lat.

hora diei); í dægri era stundir tólf, Rb. 6; önnur, þriðja stund dags,

Mar., Ems. iii. 57; eina stund dags, 623. 29; tvaer stundir dags, two

hours, Ems. x. 218; of þrjár stundir dags, 623. 14. III. metaph.

C are, pains, exertion; leggja stund á e-t, to take pains, Ísl. ii. 341; leggja

her mikla stund á, to make great exertion, Boll. 354; leggja mesta stund

á, Nj. 31; leggja minni (litla, oaga) stund á, Ísl. ii. 347. COMPDS:

stundar-el, n. a brief storm, Nj. 200. stundar-hríð, f. a small dis-

tance, Hkr. i. 150. stundar-stefna, u, f. a summoning with short notice,

Jb. 30. stunda-tal, n. alaleofhonrs, Rb. 568. stundar-vegr, m.

a short distance, Pr. 411. stundar- þögn, f. a brief silence, H. E. ii. 80.

stund, n. dust; gneri hann of andlit honum moldar stundinu, Greg. 54.

stunda, að, [stund III], to go, proceed; stopalt munuð gangs ef it

stundit hingat, if ye intend to go thifher, Am. 16; stundu ver til strandar,

Ems. xi. (in a verse); obsolete in this sense. 2. metaph., ef hann

vildi s. til Knúts konungs, cultivate his friendship, Ems. iv. 293; hvat

tjáir mér na at hafa til hans stundat, Al. 129; hugr minn stundar til

þess Guðs, er..., Eagrsk. ii. II. to strive, usually with

prep.; stunda á e-t, er til e-s, (rarely single); þeir stunda fast á at

ræna okkr, Bs. i. 40; man ek á þat stunda meðan ek lift, Fagrsk.

11, Sks. 14 B; sá hann at ekki var at stunda á þat lið, they were not to

be trusted, Ems. viii. 29; róit út ór firðinum, ok stundit ekki á Vikverja,

ix. 507 (a-stunda, q. v.): stunda til e-s, to strive towards, seek; til

yðvarrar órlausnar stunda allir, Sks. 13; stunduðu báðir til þess, at konungr

skyldi gefa þeim konungs nafn, Ems. x. 28; stunda ek enn til þeirrar

ræðu, Sks. 483: to take pains, afla þess er hann stundar ekki til, Al.

88. 2. with acc., vilda ek, at allir minir menn stundaði hann, Grett.

119 A; Isodd stuudar hann í hvern stað framar enn yðr, Trist.; stunda

sik með fustum ok vökum, Bad. 148; sá fagnaðr er ek vil sjálfan mik

til s., 99; hann þótti enga þá hluti stunda er lands-monnurn vaeri til

nytsemdar, Ems. xi. 346: mod., stunda bókiðnir, s. lestr, to study,

cultivate.

stundan, f. a paying respect, regard; þeir menn er hann áðr hefir haft

stundan af, Ld. 146: heed-taking, painstaking, hefi ^ek verið með yðr í

góðum fagnaði, en þú hefir ekki haft fyrir þína s., Bær. 5: pursuit,

industry, af lífi þínu ok s. munu mikil stór-tíðindi hljótask, Orkn. 140;

á-stundan, industry, painstaking.

stund-gi, noti me; hví gegnir er góðlr menn lifa stundgi (that good

men live no time) í þessum heimi. Greg. 67.

stund-liga, adv. with zeal, eagerly, Stj. 557: temporally, Vidal.

stund-ligr, adj. (-liga, adv.), temporal, worldly, opp. to eilifr (mostly

eccl.), Sks. 794, Blas. 44, Ems. i. 274, x. 371.

stundum, adv. [Dan. stundom] , sometimes; see stund I. 2.

stunga, u, f. [stinga], a stab, a wound from a pointed weapon; blúði

því er ór stungunum hafði runnit, Mar.

stunga-fóli, a, m. (= borufoli, q. v.), N. G. L. i. 383.

Sturla, u, f. (or perh. better Stúrla, later corrupt form Stulli, a, m.,

Skíoa R. 99); [this word is probubly not related to the verb sturla, but

is better explained as a diminutive noun (qs. stjuri-la) from stjorr (or

stjûrr), meaning a stirk, young bull, cp. mey-la; the ancient Gothic

abounded in such diminutive proper names] :-- a pr. name, Sturl., Landn.;

hence Sturlungar, the Sturlungs, a family famous in Icel. in the 12th

and 13th centuries. Sturlunga-saga, see List of Authors.

sturla, að, qs. sturla, [a derivative 'from stúra, q. v.] :-- to stir, de-

range, disturb, esp. of the mind; íllr andi sturlaði hann, Stj. 460 (of king

Saul), Barl. 160, 180, 186. 2. reflex., samvizkan mjög þar sturlast

við, Pass. 34. 6: part, sturlaðr, deranged; oil em ek sturluð af angri,

5tr. J2, freq. in mod. usage of religious madness.

sturlan, f. derangement of mind, gloom, despair; sturlan ok a-hyggja,

Fas. iii. 456, Pass. H. 4; hugar s., Stj. 461.

STUTTR, adj., compar. styttri, superl. stytztr; stuttara, Sks. 288;

stuttr is no doubt assimilated qs. stuntr: [A. S. and Engl. stunted,

stinted] :-- prop, slun'ed, scant; stutta brynju, Gkv. 2. 19, Fms. vi. 66;

s. kyrtill, vii. 63, Valla L. 208; ætla síyttri skyrtu þína enn kyrtil, Sks.

287; hár styttra en eyrna-blöð, Sks. 66 new Ed.; s. toppr, id.; stutt

skapt, Sturl. i. 64; þrjá tigi álna var yfir gjána þar sem stytzt var, Fas.

ii. 405: of time, stuttar samvistir, Bs. i. 629; fyrir stuttu, a sh or t while

ago, Fas. iii. 532; stuttr máls-háttr, Bs. ii. 6; hafði hann stuttar kvað-

ningar, Ems. iii. 95: scant, stutt hjáip, Barl. 58; svara stutt, to answer

shorily, Eg. 95, 175, Karl. 200, Stj. 578; svara stutt ok styggt, Ems.

vii. 65.

B. COMPDS: stutt-brækr (mod. stutt-buxur\ f. pl. s h or t breeks,

curt hose, reaching to the knees, Sturl. ii. 221. stutt-búinn, part,

c l a d i n a s h or t mantle, Mart. ill. stutt-feldr, m. short-cloak, a nick-

name, Ems. vii. 75. stutt-klæddr, part. = stuttbúinn, Sturl. ii. 281.

stutt-leikar, m. pl. abruptness; þau höfðu skilit í stuttleikum um

kveldit, parted abruptly, Eb. 46. stutt-leitr, adj. short-faced, þjal.

stutt-liga, adv. shortly, abruptly; mæla stuttliga til e-s, Korm. 229;

skilja s., Band. 13 new Ed.; for s. með þeim bræðrum, Sturl. ii. 98.

stutt-ligr, adj. brief, abrupt, Mkv. II. stutt-mæltr, part, sh or t-

spoken; s. ok fátalaðr, Hkr. ii. 275; hón var s. (harsh) við sveininn,

Ems. ix. 242. stutt-nefja, u, f. ' ihori-beak, ' prob. the little auk,

Eggert Itin. 355. stutt-orðr, adj. short-worded, Ems. vi. 250.

stúdera, að, [Lat.], t o s twdy, Sks. 6, Bs. i. 793, Karl. 129.

stúderan (mod. studering), f. studying, Stj. 8.

stúfa, u, f. a stump, N. G. L. i. 85 (the reference see under hnúfa);

the name of a poem (by the poet Stúfr), Ems. vi. 2. botan. the

scabius, scabiosa succisa, Eggert Itin.

stúf-hendr, adj. apocopate, of a metre, of which a specimen in Edda

(Ht.) 74.

STÚFR, m. (stúfi, a, m., N. G. L. i. 350); [cp. Engl. stump; Germ.

stumpf] :-- a stump, Nj. 97, Ísl. ii. 268, Ems. i. 178, Oik. 36; festar-s.,

Grág.; tungu-stufr, see festr, tunga. 2. a kind of;n e/r e (apoco-

pate), see Edda (Ht.) 49-51. II. of an ox (short-horn ?), Edda

(Gl.) III. a pr. name, Landn.

STÚKA, u, f. [mid. H. G. siuche = manicá] :-- a sleeve; næfra-

stúkan ú hendi hans annarri, Fas. ii. 281; bryn-stuka (q. v.), a sleeve of

mail. II. a wing of a building; hús ... þar vóru fjórar stúkur,

Ems. v. 287: esp. of a church, a wing, chapel, vestry, í musteris-vegginn

er stúka, Symb. 57; kemr bróðir í stukuna, Mar.; leiddi hann í eina

stnku norðr frá sönghús-dyrum, Ems. viii. 25; Nikulás-stúka, Vm. 118;

Jons-s., Bs. i. 430; stúku-dyrr, Sturl. iii. 90.

stúlka, u, f., staul-ka, [cp. stauli, staulpa; the - ka being a diminutive

inflexive] :-- a girl, lass; ung stiilka, Fær. 41; sá hann stúlku ganga

með vatns-fötur, Fb. i. 258; sjau vatn gamlar stúlkur, Fas. ii. 149;

ef þat er sveinn ... en ef þat er stnlka, 236; hversu lizk þér, bróðir,

á stúlkur þessar, Ísl. ii. 200; mey-s., Eb. i. 262: the word is very freq.

in mod. usage, and answers to ^ irl in Eng\., flicka in Swed., genla in

Norway.

stúmi, a, m. [Germ. stumm~] , dumb; ok þegir sem stúmi, Skald II. R.

5. 10; the root-word is else rare and obsolete. 2. the name of a

giant, Edda (Gl.)

STÚPA, a defect, obsolete strong verb, [Ivar Aasen stûpa, staup;

Swed. stttpa; Engl. s ioo p; mid. H. G. stieben] :-- to stoop; létu upp stjölu

stúpa, stungu í kjöl höfðum, Hkr. (Hornklofi): the word is thus a

air. \fy., and is now obsolete in Icel.

stúr, n. = stúra; þeir kenna Guði sultar-stúr, Bb. I. 7.

STÚRA, u, f. gloom, despair; Steingerðr hefir steypt mer í stúru, S.

(his lady love) h as steeped me in gloom, made me unhappy, Kormak;

ekki er mér (manni?) at stiiru gaman, a gloomy mind has no happiness,

Mkv. 22, cp. Hm. 94; en er hann heyrði þetía, þá drap honum í stúru,

he was stunned and downcast, Barl. 8. stúru-maðr, m. a care-worn

man, Valla L. 208.

stúra, stúri, stúrði (stúrat?), [Ulf. and-staurran = (iJ. lJpLna. vOai~\ :-- to

mope, fret; hann síúrði ok svaraði engu, D. N. i. 961.

stúta, að. to Mil, destroy, with dat., of dogs or the like (slang), cp.

láta höfði skemrâ: t o s t wn t, heldr mun fyrir hoggin stór þinn hrottinn

verða at stúta, Skíða R. 163; Starkað gamla stnta let, 171.

stútr, m. [Dan. stud; Swed. stilt; Engl. stot; akin to stuttr?], a bull,

D. N. i. 63, iv. 664, 782, Boldt 165, 167; uxa-stutr; this sense, however,

is not in use in Icel. II. metaph. the butt end of a horn (used

as a cup or vessel); Heimdoell gaf honum höggit þat, horns með stúti

sínum, Skíða R. 126. 2. a stumpy thing; drykkju-stutr, a kind of

c a n, Bs. i. 877; ferju-stutr, a stumpy ferry-boat, Fbr.: the necl; of a bottle

is called stutr, flösku-stútr :-- the spout of a kettle or can, Ingveldr tók

við katlinum, bit's í station og setti hann á borðið og túk að skenkja

kaffeð, Piltr og Stúlka 51.

STYÐJA, styð, pret. studdi; subj. styddi; imperat. styð, styddií;

part, stutt; [stoð; A. S. stitdu; Dan. stone] :-- to steady, prop: s. hendi.